Các loại mũ bảo hiểm bị cấm khi đi xe máy thường là mũ không đạt quy chuẩn, không có dấu hợp quy CR, thiếu lớp xốp hấp thụ lực, hỏng quai cài, từng va đập mạnh hoặc chỉ có hình dáng giống mũ bảo hiểm. Khi chọn mũ, người dùng nên kiểm tra cấu tạo, tem CR, nhãn hàng hóa và độ vừa đầu trước khi sử dụng. Trong bài viết này, Bigbike sẽ cùng bạn nhận diện các loại mũ bảo hiểm bị cấm, những trường hợp dễ gây nhầm lẫn như mũ thời trang, mũ 3 sọc, mũ lưỡi trai và cách kiểm tra nhanh để chọn mũ an toàn hơn trước khi mua.
Các loại mũ bảo hiểm bị cấm là gì?
Các loại mũ bảo hiểm bị cấm thường được hiểu là những sản phẩm không đáp ứng quy chuẩn dành cho người đi mô tô, xe máy hoặc đã mất khả năng bảo vệ trong quá trình sử dụng. Nhóm này có thể gồm mũ không có dấu hợp quy, mũ chỉ có hình dáng giống mũ bảo hiểm, mũ thiếu lớp xốp hấp thụ lực, mũ tự chế hoặc mũ đã nứt vỡ sau va chạm.
Nói đơn giản, không phải cứ có vỏ nhựa, có quai đeo và đội lên đầu là đủ an toàn. Một chiếc mũ dùng khi đi xe máy cần được thiết kế đúng mục đích, có cấu tạo bảo vệ rõ ràng và giữ chắc trên đầu khi người đội di chuyển.
Các kiểu mũ không nên dùng khi đi xe máy
Quy định cơ bản về mũ bảo hiểm đạt chuẩn tại Việt Nam
Theo QCVN 2:2021/BKHCN, mũ bảo hiểm dùng cho người đi mô tô, xe máy áp dụng cho người đi xe mô tô, xe gắn máy, xe đạp máy, xe máy điện, xe đạp điện và các loại xe tương tự. Quy chuẩn này quy định yêu cầu kỹ thuật và quản lý chất lượng đối với mũ trong sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và phân phối.
Một chiếc mũ bảo hiểm đạt chuẩn cần có lớp vỏ ngoài chắc chắn, lớp hấp thụ xung động bên trong, quai đeo và khóa cài ổn định. Bên cạnh đó, mũ lưu thông trên thị trường cần có nhãn hàng hóa và dấu hợp quy CR rõ ràng để người mua có cơ sở kiểm tra trước khi sử dụng.
Danh sách các loại mũ bảo hiểm bị cấm khi tham gia giao thông
Dưới đây là những nhóm mũ bạn nên tránh khi đi xe máy. Một số loại vốn không được thiết kế cho người đi mô tô, xe máy; một số loại từng dùng được nhưng đã xuống cấp, nứt vỡ hoặc không còn đủ khả năng bảo vệ.
Những loại mũ bảo hiểm kém an toàn cần tránh
Mũ bảo hiểm không có tem CR hợp quy
Mũ không có dấu hợp quy CR là nhóm cần kiểm tra đầu tiên khi mua. Đây thường là dấu hiệu cho thấy sản phẩm thiếu thông tin kiểm soát chất lượng hoặc không đủ cơ sở để người dùng biết mũ có phù hợp quy chuẩn hay không. Khi chọn mũ, bạn nên kiểm tra tem CR mũ bảo hiểm, nhãn hàng hóa, thông tin đơn vị sản xuất hoặc nhập khẩu, cỡ mũ và hướng dẫn sử dụng.
Mũ bảo hiểm thời trang, siêu mỏng, vỏ kém chất lượng
Mũ thời trang siêu mỏng thường có giá rẻ, màu sắc đẹp và cầm rất nhẹ. Đây cũng là lý do nhiều người chọn mua để đi gần, đi chợ hoặc “đội tạm”. Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ, phần vỏ thường khá mỏng, bên trong không có lớp xốp hấp thụ lực đúng nghĩa, quai đeo cũng dễ lỏng hoặc nhanh xuống cấp.
Mũ bảo hiểm thiếu lớp xốp, quai cằm hoặc khóa cài
Một chiếc mũ an toàn không thể chỉ có phần vỏ bên ngoài. Trong cấu tạo mũ bảo hiểm, vỏ mũ giúp che chắn và chịu tác động ban đầu, lớp xốp bên trong giúp hấp thụ một phần lực va chạm, còn quai đeo và khóa cài giúp giữ mũ đúng vị trí khi di chuyển. Nếu mũ thiếu một trong các phần này, bạn không nên dùng để đi xe máy.
Mũ bảo hiểm giả mạo, nhái thương hiệu nổi tiếng
Mũ nhái thường bắt chước logo, màu sắc hoặc kiểu dáng của các thương hiệu phổ biến để tạo cảm giác giống hàng thật. Vấn đề là người mua rất khó biết chất lượng vỏ, lớp xốp, quai cài và khả năng bảo vệ của những sản phẩm này đã được kiểm soát ra sao. Với mũ bảo hiểm, logo đẹp không thể thay thế cho nguồn gốc rõ ràng.
Mũ tự chế, mũ độ hoặc gắn phụ kiện mất an toàn
Nhiều anh em thích cá nhân hóa mũ bằng cách gắn tai thú, sừng, đèn, camera, ốp trang trí hoặc các chi tiết nổi bật. Việc trang trí không sai nếu phụ kiện phù hợp với thiết kế mũ. Nhưng nếu phải khoan, đục, cắt vỏ mũ hoặc gắn phụ kiện cồng kềnh, sắc nhọn, chiếc mũ có thể mất đi độ an toàn ban đầu.
Mũ bảo hộ lao động, mũ xe đạp dùng thay mũ xe máy
Mũ bảo hộ lao động, mũ xe đạp, mũ trượt patin hoặc mũ thể thao đều có công dụng riêng, nhưng không được thiết kế để thay thế mũ dành cho người đi mô tô, xe máy. Mũ bảo hộ công trình thường ưu tiên chống vật rơi từ trên cao, còn mũ xe đạp ưu tiên độ nhẹ và độ thoáng. Khi đi xe máy, bạn vẫn nên chọn đúng loại mũ dành cho phương tiện này.
Mũ bảo hiểm trẻ em dạng đồ chơi, không đạt chuẩn bảo vệ
Mũ trẻ em thường có màu sắc đáng yêu, nhiều họa tiết hoạt hình và trọng lượng nhẹ. Tuy nhiên, phụ huynh cần phân biệt mũ bảo vệ thật với mũ đồ chơi. Nếu mũ chỉ có lớp nhựa mỏng, quai yếu, không có lớp xốp bảo vệ và không có nhãn hàng hóa rõ ràng, không nên dùng cho trẻ khi ngồi trên xe máy.
Mũ quảng cáo, mũ phát tặng giá rẻ không rõ nguồn gốc
Không phải mọi chiếc mũ được phát tặng đều kém chất lượng, nhưng nhóm mũ quảng cáo giá rẻ thường cần kiểm tra kỹ hơn. Một số sản phẩm được làm chủ yếu để in logo, làm quà tặng hoặc sử dụng ngắn hạn trong sự kiện. Trước khi dùng, bạn vẫn nên kiểm tra dấu hợp quy, nhãn hàng hóa, lớp xốp, quai cài và nguồn gốc sản phẩm.
Mũ bảo hiểm đã nứt vỡ, hỏng quai hoặc từng va đập mạnh
Ngay cả một chiếc mũ tốt cũng có thể mất khả năng bảo vệ sau va chạm mạnh. Lớp xốp bên trong có thể đã bị nén, móp hoặc biến dạng dù bên ngoài chưa nứt rõ. Nếu mũ từng rơi mạnh, từng gặp tai nạn, vỏ nứt, quai sờn, khóa cài lỏng hoặc đội không còn ôm đầu, bạn nên thay mũ mới.
Đội mũ bảo hiểm không đạt chuẩn có bị phạt không?
Người đi mô tô, xe máy cần đội “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” và cài quai đúng quy cách. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi không đội mũ bảo hiểm hoặc đội nhưng không cài quai đúng quy cách khi đi mô tô, xe gắn máy, xe đạp máy có thể bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng, trừ một số trường hợp ngoại lệ theo quy định.
Điều này có nghĩa là người dùng không nên chỉ đội một chiếc mũ “trông giống mũ bảo hiểm” để đối phó. Nếu chiếc mũ không đúng loại, không có cấu tạo bảo vệ và không có thông tin hợp quy rõ ràng, bạn vẫn có thể gặp rắc rối khi bị kiểm tra, chưa kể rủi ro an toàn khi xảy ra va chạm.
Đội mũ bảo hiểm không đạt chuẩn
Đội mũ bảo hiểm thời trang có bị phạt không?
Có thể bị phạt nếu chiếc mũ thời trang đó không phải mũ dành cho người đi mô tô, xe máy hoặc không đáp ứng yêu cầu an toàn cần thiết. Những mẫu mũ chỉ có vỏ nhựa mỏng, không có lớp xốp hấp thụ lực, quai cài yếu và không có thông tin hợp quy rõ ràng không nên dùng khi lưu thông.
Nếu bạn thích mũ gọn, nhẹ, dễ đội trong phố, hãy chọn mũ nửa đầu hoặc mũ 3/4 từ nơi bán uy tín. Một chiếc mũ có thể đẹp và hợp phong cách, nhưng vẫn phải có cấu tạo bảo vệ rõ ràng.
Đội mũ bảo hiểm 3 sọc có bị phạt không?
Không nên kết luận mọi chiếc mũ “3 sọc” đều vi phạm chỉ dựa trên họa tiết. Điều cần kiểm tra là chiếc mũ đó có phải mũ dành cho người đi mô tô, xe máy hay không, có lớp xốp bảo vệ, quai cài chắc, nhãn hàng hóa và dấu hợp quy rõ ràng hay không.
Nếu “mũ 3 sọc” thực chất là mũ thể thao hoặc mũ thời trang mỏng, không có cấu tạo bảo vệ phù hợp, bạn không nên đội khi đi xe máy. Ngược lại, nếu một mẫu mũ có họa tiết tương tự nhưng được sản xuất đúng mục đích và đủ thông tin chất lượng, họa tiết sọc không phải vấn đề chính.
Đội mũ lưỡi trai khi đi xe máy có đúng quy định không?
Mũ lưỡi trai vải thông thường không phải mũ bảo hiểm. Loại mũ này chỉ che nắng, không có vỏ chịu lực, không có lớp xốp hấp thụ xung động và không có quai cài để giữ mũ ổn định khi va chạm.
Tuy nhiên, một số mũ bảo hiểm có thiết kế lưỡi trai vẫn có thể dùng nếu đó là mũ được sản xuất cho người đi mô tô, xe máy, có cấu tạo đầy đủ và không che khuất tầm nhìn. Khi chọn loại này, bạn nên đội thử để xem phần lưỡi trai có rung, vướng hoặc cản trở quan sát khi di chuyển không.
Trẻ em và người ngồi sau có bắt buộc đội mũ bảo hiểm đúng quy cách không?
Người ngồi sau xe máy cũng cần đội mũ và cài quai đúng quy cách khi tham gia giao thông. Quy định xử phạt hiện hành cũng nêu một số trường hợp ngoại lệ như chở người bệnh đi cấp cứu, chở trẻ em dưới 6 tuổi hoặc áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật.
Dù trẻ dưới 6 tuổi thuộc nhóm ngoại lệ về xử phạt trong một số trường hợp, phụ huynh vẫn nên chuẩn bị mũ phù hợp nếu trẻ thường xuyên ngồi trên xe máy. Với trẻ em, mũ cần nhẹ vừa phải, ôm đầu, không che mắt và có quai cài chắc.
Cách nhận biết mũ bảo hiểm đạt chuẩn và tránh mua nhầm mũ kém chất lượng
Bạn không cần phải là người am hiểu kỹ thuật mới có thể chọn được mũ an toàn. Chỉ cần kiểm tra kỹ một vài chi tiết cơ bản, bạn đã có thể loại bỏ phần lớn mũ kém chất lượng trước khi thanh toán.
Cách nhận biết mũ bảo hiểm đạt chuẩn
Kiểm tra tem CR và thông tin nhãn hàng hóa
Tem CR là dấu hiệu quan trọng để nhận biết sản phẩm đã được công bố hoặc chứng nhận phù hợp quy chuẩn trước khi lưu thông. Khi mua, hãy xem tem có rõ nét, bám chắc và đi kèm nhãn hàng hóa đầy đủ hay không.
Nhãn mũ nên có tên sản phẩm, đơn vị chịu trách nhiệm, xuất xứ, cỡ mũ, thời gian sản xuất và hướng dẫn sử dụng. Nếu người bán không cung cấp được thông tin cơ bản, bạn nên cân nhắc chọn nơi khác.
Quan sát vỏ mũ, lớp xốp EPS, quai đeo và khóa cài
Hãy cầm mũ lên và quan sát kỹ từ ngoài vào trong. Vỏ mũ nên chắc tay, không có vết nứt, không quá mềm và không có cạnh sắc. Bên trong cần có lớp xốp bảo vệ rõ ràng, bám ổn định vào vỏ, không bị móp, vỡ hoặc bong lỏng.
Quai đeo cần dày dặn, đường may gọn và khóa cài chắc tay. Bạn có thể đóng mở khóa vài lần để kiểm tra độ ổn định. Một chiếc khóa quá lỏng hoặc dễ bật ra là dấu hiệu không nên bỏ qua.
Đội thử để chọn đúng kích cỡ mũ
Mũ quá rộng dễ xoay lệch, còn mũ quá chật gây đau đầu và khó chịu khi đội lâu. Cách tốt nhất là đo vòng đầu hoặc đội thử trực tiếp trước khi mua.
Khi đội, mũ nên ôm đều quanh đầu, không ép đau, không che mắt và không lắc mạnh khi bạn xoay đầu. Sau khi cài quai, khoảng cách dưới cằm nên vừa đủ thoải mái nhưng không quá lỏng.
Checklist nhanh trước khi mua mũ mới
Trước khi thanh toán, bạn có thể kiểm tra nhanh chiếc mũ theo các điểm sau để tránh mua nhầm mũ kém chất lượng:
- Có dấu hợp quy CR và nhãn hàng hóa rõ ràng.
- Vỏ mũ chắc tay, không nứt, không ọp ẹp.
- Bên trong có lớp xốp bảo vệ, không bị móp hoặc bong lỏng.
- Quai đeo và khóa cài chắc, không dễ bung khi kéo nhẹ.
- Mũ vừa vòng đầu, không che mắt, không xoay lệch khi lắc đầu.
- Người bán tư vấn được nguồn gốc, size mũ và chính sách đổi trả.
Nếu chiếc mũ không đáp ứng được các điểm kiểm tra cơ bản này, bạn nên cân nhắc chọn sản phẩm khác. Với mũ bảo hiểm, sự chắc chắn, vừa vặn và nguồn gốc rõ ràng luôn quan trọng hơn cảm giác rẻ, nhẹ hoặc đẹp mắt.
Tại Bigbike, người dùng có thể tham khảo các dòng mũ bảo hộ mô tô, mũ fullface, mũ 3/4, mũ lật hàm, mũ cào cào và dual sport theo từng nhu cầu di chuyển. Dù chọn dòng nào, bạn vẫn nên ưu tiên mũ vừa đầu, chắc chắn và có thông tin sản phẩm rõ ràng.
Câu hỏi thường gặp về các loại mũ bảo hiểm bị cấm
Mũ bảo hiểm không có tem CR có bị cấm không?
Mũ không có dấu hợp quy CR là sản phẩm không nên sử dụng khi đi xe máy, vì người dùng khó biết mũ đã được kiểm soát chất lượng hay chưa. Khi mua, bạn nên kiểm tra cả tem, nhãn hàng hóa, cấu tạo mũ và độ uy tín của nơi bán.
Đội mũ bảo hiểm thời trang khi đi xe máy có bị phạt không?
Có thể bị phạt nếu đó chỉ là mũ thời trang, không phải mũ dành cho người đi mô tô, xe máy. Các mẫu mũ mỏng, không có lớp xốp bảo vệ, không có thông tin hợp quy rõ ràng không nên dùng khi tham gia giao thông.
Mũ bảo hiểm lưỡi trai có được dùng khi tham gia giao thông không?
Mũ lưỡi trai vải thông thường không được dùng thay mũ bảo hiểm. Tuy nhiên, mũ bảo hiểm có thiết kế lưỡi trai vẫn có thể sử dụng nếu được sản xuất cho người đi mô tô, xe máy, có vỏ chắc, lớp xốp bảo vệ, quai cài ổn định và không che khuất tầm nhìn.
Khi nào nên thay mũ bảo hiểm mới?
Bạn nên thay mũ mới khi mũ đã nứt vỡ, từng va đập mạnh, lớp xốp bị móp, quai bị sờn, khóa cài lỏng hoặc mũ không còn vừa đầu. Nếu dùng mũ hằng ngày trong thời gian dài, bạn cũng nên kiểm tra định kỳ để biết mũ còn chắc chắn hay không.
Kết luận
Hiểu đúng về các loại mũ bảo hiểm bị cấm sẽ giúp bạn tránh mua nhầm mũ kém chất lượng, hạn chế rủi ro khi tham gia giao thông và quan trọng nhất là bảo vệ tốt hơn cho chính mình. Những chiếc mũ không có dấu hợp quy, mũ siêu mỏng, mũ thiếu lớp xốp, mũ tự chế, mũ không rõ nguồn gốc hoặc mũ đã hư hỏng đều không đáng để đánh đổi sự an toàn.
Khi chọn mũ, hãy nhớ nguyên tắc đơn giản: mũ phải vừa đầu, có cấu tạo bảo vệ, có thông tin rõ ràng và được mua từ nơi đáng tin. Nếu bạn cần tìm mũ cho nhu cầu đi phố, đi phượt, chạy mô tô hoặc di chuyển đường dài, Bigbike có nhiều dòng mũ chính hãng để bạn tham khảo và chọn theo đúng nhu cầu sử dụng.
