Cấu tạo mũ bảo hiểm: Hiểu đúng để chọn mũ an toàn

Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao hai chiếc mũ bảo hiểm nhìn bề ngoài giống hệt nhau, nhưng một chiếc có giá vài trăm ngàn, chiếc còn lại lên đến vài triệu đồng? Câu trả lời nằm ở bí mật cấu tạo vật liệu bên trong. Trong bài viết này, Bigbike sẽ cùng bạn bóc tách chi tiết cấu tạo mũ bảo hiểm từ trong ra ngoài và tự tay kiểm tra để chọn đúng chiếc mũ bảo vệ tính mạng mình trên mọi cung đường.

Hiểu đúng cấu tạo mũ để chọn loại phù hợp

Tại Bigbike, chúng tôi nhận thấy nhiều người khi mua mũ thường chỉ nhìn vào kiểu dáng, màu sắc hoặc cảm giác “cầm chắc tay”. Tuy nhiên, một chiếc mũ an toàn cần được đánh giá từ bên trong ra bên ngoài: vỏ mũ có chắc không, lớp xốp EPS có bám ổn định không, lớp lót có ôm đầu không và quai đeo có giữ mũ chắc khi di chuyển không.

Lời khuyên từ chuyên gia Bigbike:

• Đừng chỉ chọn mũ vì vỏ ngoài cứng: Vỏ mũ giúp che chắn và phân tán lực ban đầu, nhưng lớp xốp EPS mới là phần hấp thụ lực quan trọng khi có va chạm.
• Hãy đội thử trước khi mua: Cùng một size nhưng mỗi thương hiệu có thể có form đầu khác nhau. Mũ vừa nên ôm đều quanh đầu, không ép đau và không xoay lệch nhiều khi lắc nhẹ.
• Chọn mũ theo nhu cầu di chuyển: Nếu đi phố, mũ nửa đầu hoặc 3/4 đạt chuẩn có thể phù hợp. Nếu chạy tour, đi xa hoặc dùng xe phân khối lớn, anh em nên ưu tiên fullface, lật cằm hoặc dual sport để tăng mức độ che phủ.

Cấu tạo mũ bảo hiểm gồm những bộ phận chính nào?

Một chiếc mũ bảo hiểm cơ bản thường gồm 4 bộ phận chính: vỏ mũ, lớp xốp EPS, lớp lót bên trong, quai đeo và khóa cài. Những bộ phận này không hoạt động riêng lẻ mà kết hợp với nhau để bảo vệ vùng đầu, giữ mũ ổn định và tạo cảm giác thoải mái khi đội.

Bảng: Các bộ phận chính trong cấu tạo nón bảo hiểm

Vỏ mũ bảo hiểm

Vỏ mũ là lớp ngoài cùng của mũ bảo hiểm. Đây là phần đầu tiên tiếp xúc với mặt đường, vật cản hoặc ngoại lực khi xảy ra va chạm, nên cần có độ cứng, độ bền và khả năng giữ form tốt.

Tùy từng dòng sản phẩm, vỏ mũ có thể được làm từ nhựa ABS, polycarbonate, composite, sợi thủy tinh hoặc carbon. Các dòng mũ đi phố thường ưu tiên sự gọn nhẹ và giá hợp lý. Trong khi đó, những dòng mũ dành cho biker chạy tour, đi xa hoặc dùng xe phân khối lớn thường chú trọng hơn đến độ chắc, trọng lượng và khả năng ổn định khi chạy tốc độ cao.

Khi quan sát vỏ mũ, bạn nên tránh các sản phẩm có bề mặt nứt, móp, ọp ẹp hoặc biến dạng. Đây là những dấu hiệu cho thấy kết cấu bên ngoài có thể không còn ổn định.

Bigbike khuyên những “phượt thủ” chạy dòng phân khối lớn ưu tiên vỏ sợi thủy tinh hoặc carbon vì chúng không chỉ nhẹ mà còn có khả năng phân tán lực theo chiều ngang khi mài xuống đường, giảm nguy cơ chấn thương cổ.

Vỏ mũ bảo hiểm

Lớp xốp EPS hấp thụ lực

Lớp xốp EPS nằm bên dưới vỏ mũ và là một trong những phần quan trọng nhất trong cấu tạo của chiếc mũ bảo hiểm. EPS là vật liệu xốp thường được dùng để hấp thụ một phần xung lực khi có va chạm.

Nhiều người dễ nhầm lớp xốp EPS với lớp lót vải mềm. Thực tế, hai phần này có nhiệm vụ khác nhau. Lớp lót giúp đội êm và thoáng hơn, còn lớp xốp EPS tham gia trực tiếp vào quá trình giảm lực tác động lên vùng đầu.

Khi kiểm tra mũ, bạn nên quan sát phần xốp bên trong. Lớp xốp cần bám chắc vào vỏ, không bị nứt, không bong lỏng và không vụn bất thường. Nếu mũ đã từng rơi mạnh hoặc va chạm mạnh, lớp xốp có thể đã bị ảnh hưởng dù vỏ ngoài chưa nứt rõ.

Hãy dùng đầu ngón tay cái ấn nhẹ vào phần xốp EPS lộ ra bên trong mũ (đoạn gần viền). Nếu xốp đạt chuẩn nén mật độ cao, bạn sẽ cảm thấy nó cứng như đá và không để lại vết lún. Nếu ấn vào thấy mềm như xốp cắm hoa, đó chắc chắn là mũ kém chất lượng.

Lớp lót bên trong mũ

Lớp lót là phần tiếp xúc trực tiếp với đầu, tóc và da của người đội. Bộ phận này giúp mũ êm hơn, giảm cảm giác cấn và hỗ trợ thấm hút mồ hôi khi sử dụng lâu.

Với người đội mũ mỗi ngày hoặc thường xuyên chạy tour, lớp lót ảnh hưởng nhiều đến trải nghiệm thực tế. Lớp lót quá mỏng dễ gây cấn. Lớp lót quá lỏng lại khiến mũ không ôm đầu tốt, nhất là khi chạy nhanh hoặc gặp gió mạnh.

Nhiều mẫu mũ hiện nay có lớp lót tháo rời để vệ sinh. Đây là chi tiết nên ưu tiên nếu bạn thường xuyên đi xa, đội mũ trong thời tiết nóng hoặc sử dụng mũ liên tục. Lớp lót sạch, khô và vừa vặn sẽ giúp chiếc mũ dễ chịu hơn trong suốt hành trình.

Quai đeo và khóa cài an toàn

Quai đeo và khóa cài giúp giữ mũ ổn định trên đầu. Đây là chi tiết nhỏ nhưng không thể xem nhẹ, vì mũ chỉ phát huy hiệu quả khi được đội và cài đúng cách.

Khi đội mũ, quai nên được chỉnh vừa dưới cằm. Quai quá lỏng có thể khiến mũ xê dịch, xoay lệch hoặc văng khỏi đầu khi xảy ra va chạm. Ngược lại, quai quá chặt sẽ gây khó chịu, đặc biệt khi chạy đường dài.

Trước khi mua, bạn nên kiểm tra đường may của quai, điểm nối quai với thân mũ và độ chắc của khóa. Khóa tốt cần đóng mở rõ ràng, không tự bung khi kéo nhẹ và không gây vướng khi thao tác.

Các bộ phận phụ thường có trên mũ bảo hiểm

Ngoài 4 bộ phận chính, một số mẫu mũ còn có thêm kính chắn gió, lưỡi trai, khe thông gió, nút bấm hoặc bản lề liên kết. Những chi tiết này không quyết định toàn bộ độ an toàn của mũ, nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm khi đi phố, chạy tour hoặc di chuyển trong thời tiết nắng mưa.

Các bộ phận phụ thường có trên nón bảo hiểm

Kính chắn gió

Kính chắn gió thường xuất hiện trên mũ 3/4, fullface, lật cằm hoặc một số mẫu nửa đầu có kính. Bộ phận này giúp bảo vệ mắt và mặt khỏi gió, bụi, mưa nhẹ, côn trùng hoặc dị vật nhỏ khi di chuyển.

Với biker chạy đường dài, kính chắn gió là chi tiết rất đáng quan tâm. Kính tốt cần đủ trong, không làm méo tầm nhìn và có cơ chế gập mở chắc chắn.

Một số dòng mũ cao cấp còn có kính âm chống nắng hoặc hỗ trợ lắp phụ kiện chống đọng sương. Tuy nhiên, không phải mẫu mũ nào cũng có những tính năng này. Vì vậy, nên kiểm tra tính năng kính theo từng mẫu mũ cụ thể.

Lưỡi trai hoặc mái che

Lưỡi trai hoặc mái che thường có trên mũ nửa đầu, mũ 3/4 hoặc một số dòng mũ địa hình. Chi tiết này giúp che nắng nhẹ, hạn chế mưa tạt và tạo điểm nhấn về kiểu dáng.

Tuy nhiên, lưỡi trai không thay thế được kính chắn gió. Nếu thường xuyên chạy nhanh, đi đường bụi hoặc đi xa, bạn nên ưu tiên mũ có kính hoặc sử dụng thêm kính bảo hộ phù hợp.

Với mũ cào cào và dual sport, phần lưỡi trai còn giúp hỗ trợ che nắng khi di chuyển trên địa hình ngoài trời. Đây là lý do những dòng mũ này thường có thiết kế khác với mũ đi phố thông thường.

Hệ thống thông gió

Hệ thống thông gió gồm các khe lấy gió và thoát gió trên thân mũ. Bộ phận này giúp không khí lưu thông tốt hơn, giảm cảm giác bí khi đội lâu.

Với mũ fullface, thông gió càng quan trọng vì mũ che phủ gần như toàn bộ đầu và mặt. Một chiếc mũ có hệ thống thông gió hợp lý sẽ dễ chịu hơn khi chạy tour, đi xa hoặc di chuyển trong thời tiết nóng.

Khi mua mũ, bạn có thể kiểm tra vị trí khe gió, nút đóng mở và cảm giác đội thử. Nếu mũ quá bí, người đội dễ khó chịu, đặc biệt khi chạy trong phố hoặc kẹt xe.

Nút bấm, ốc vít và chi tiết liên kết

Nút bấm, ốc vít, bản lề kính và các chi tiết liên kết giúp cố định phụ kiện trên mũ. Đây là những chi tiết nhỏ nhưng không nên bỏ qua khi kiểm tra sản phẩm.

Với mũ có kính, bản lề cần chắc để kính không bị lỏng. Với mũ có lưỡi trai, nút bấm hoặc ốc cố định cần bám tốt để phụ kiện không rung lắc khi chạy xe.

Nếu các chi tiết này bị lỏng, gỉ, lệch hoặc phát ra tiếng kêu lạ, bạn nên cân nhắc kỹ trước khi mua. Một chiếc mũ tốt không chỉ chắc ở phần vỏ mà còn cần hoàn thiện tốt ở các chi tiết nhỏ.

Cách nhận biết cấu tạo mũ bảo hiểm đạt chuẩn QCVN 2:2021

Một chiếc mũ bảo hiểm đạt chuẩn cần có kết cấu chắc chắn, thông tin sản phẩm rõ ràng và dấu hợp quy theo quy định. Khi chọn mua, bạn không nên chỉ nhìn mẫu mã bên ngoài mà cần kiểm tra cả vỏ mũ, lớp xốp, quai khóa và tem nhãn.

Tại Việt Nam, QCVN 2:2021/BKHCN là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy và đã thay thế QCVN 2:2008/BKHCN.

Nón bảo hiểm đạt chuẩn

Vỏ mũ cứng, không nứt vỡ hoặc biến dạng

Vỏ mũ đạt chuẩn cần có độ cứng và độ hoàn thiện tốt. Khi cầm trên tay, mũ không nên quá ọp ẹp hoặc dễ biến dạng khi bóp nhẹ.

Người mua nên tránh mũ có vết nứt, móp, bong tróc lớn hoặc dấu hiệu từng chịu va đập mạnh. Ngoài ra, bề mặt sơn và các mép hoàn thiện cũng nên đều, không sắc cạnh hoặc gây khó chịu khi sử dụng.

Lớp xốp bám chắc vào vỏ mũ

Lớp xốp bên trong cần bám chắc vào vỏ mũ. Khi kiểm tra, bạn có thể nhìn phần mép xốp để xem có bị hở, lỏng hoặc bong khỏi vỏ không.

Không nên chọn những chiếc mũ chỉ có vỏ nhựa mỏng và lớp mút mềm sơ sài. Cảm giác nhẹ không đồng nghĩa với an toàn. Với nhu cầu chạy mô tô, đi xa hoặc đi phượt, phần xốp càng cần được kiểm tra kỹ vì đây là lớp bảo vệ quan trọng khi có va chạm.

Quai đeo chắc, khóa cài không dễ bung

Quai đeo cần chắc, đường may gọn và điểm nối với thân mũ không bị lỏng. Khi kéo nhẹ, quai không nên bị giãn quá nhiều hoặc có dấu hiệu bung chỉ.

Khóa cài cần đóng mở dứt khoát. Nếu khóa quá lỏng, dễ bung hoặc khó thao tác, bạn không nên chọn. Sau khi đội thử, hãy cài quai và lắc nhẹ đầu. Nếu mũ xoay lệch nhiều, trượt khỏi trán hoặc dễ tuột ra sau, có thể size mũ chưa phù hợp.

Có tem CR và thông tin sản phẩm rõ ràng

Tem CR không phải là một bộ phận cấu tạo, nhưng là dấu hiệu quan trọng khi chọn mũ bảo hiểm tại Việt Nam. Theo QCVN 2:2021/BKHCN, nhãn trên mũ và bao bì phải rõ ràng, dễ đọc; người mua nên kiểm tra tên hàng hóa, đơn vị chịu trách nhiệm, xuất xứ, cỡ mũ, tháng năm sản xuất, kiểu mũ và khối lượng mũ.

Bên cạnh tem CR, người mua nên kiểm tra thương hiệu, size, đơn vị sản xuất hoặc nhập khẩu và hướng dẫn sử dụng nếu có. Nên tránh những chiếc mũ không rõ nguồn gốc, không có nhãn mác hoặc thông tin quá mập mờ.

Cấu tạo các loại mũ bảo hiểm phổ biến hiện nay

Mỗi dòng mũ bảo hiểm sẽ có thiết kế, mức độ che phủ và cảm giác đội khác nhau. Nếu mũ nửa đầu phù hợp với nhu cầu đi phố ngắn, thì mũ 3/4, fullface, lật cằm hay dual sport lại được nhiều biker lựa chọn cho những hành trình cần sự chắc chắn hơn. Bạn có thể tham khảo thêm các loại mũ bảo hiểm xe máy phổ biến để chọn đúng kiểu mũ theo nhu cầu di chuyển. 

Cấu tạo các loại mũ bảo hiểm phổ biến

Cấu tạo nón bảo hiểm nửa đầu

Mũ nửa đầu có thiết kế gọn nhẹ, chủ yếu che phần vòm đầu. Dòng mũ này thường thoáng, dễ đội, dễ tháo và phù hợp với nhu cầu di chuyển ngắn trong nội thành.

Ưu điểm của mũ nửa đầu là nhẹ, tiện và không gây bí. Tuy nhiên, phần tai, gáy, mặt và cằm không được che phủ nhiều. Vì vậy, dòng mũ này phù hợp hơn với tốc độ thấp, quãng đường ngắn và nhu cầu đi phố hằng ngày.

Khi chọn mũ nửa đầu, bạn vẫn nên ưu tiên sản phẩm có vỏ chắc, lớp xốp rõ ràng, quai cài ổn định và size vừa đầu. Không nên chọn mũ quá mỏng chỉ vì giá rẻ hoặc kiểu dáng đẹp.

Cấu tạo nón bảo hiểm 3/4 đầu

Mũ 3/4 che phủ phần đầu, hai bên tai và sau gáy, nhưng để hở vùng mặt và cằm. Đây là dòng mũ được nhiều biker yêu thích vì cân bằng giữa khả năng bảo vệ, độ thoáng và phong cách.

Nhiều mẫu mũ 3/4 có thêm kính chắn gió để hạn chế bụi, gió và côn trùng. Dòng mũ này phù hợp với người đi xe tay ga, xe classic, đi phố hoặc tour ngắn cuối tuần.

Điểm cần lưu ý là mũ 3/4 không bảo vệ phần cằm khi có va chạm trực diện. Nếu thường xuyên chạy tốc độ cao hoặc đi đường dài, bạn nên cân nhắc mũ fullface hoặc lật cằm.

Cấu tạo nón bảo hiểm fullface

Mũ fullface che kín gần như toàn bộ đầu, bao gồm cả vùng mặt và cằm. Đây là dòng mũ thường được ưu tiên khi chạy mô tô, đi phượt, đi tour hoặc di chuyển ở tốc độ cao hơn.

Cấu tạo fullface thường gồm vỏ mũ, lớp xốp EPS, lớp lót ôm đầu, kính chắn gió, hệ thống thông gió và phần bảo vệ cằm. Nhờ mức độ che phủ cao, fullface giúp bảo vệ tốt hơn so với các dòng mũ hở mặt.

Nhược điểm là mũ có thể nóng hơn, nặng hơn và kém tiện hơn khi di chuyển trong phố đông. Vì vậy, khi chọn fullface, bạn nên chú ý size, trọng lượng, độ ôm má, kính và hệ thống thông gió.

Hướng dẫn 4 bước kiểm tra kết cấu mũ trực tiếp tại cửa hàng

Trước khi mua mũ, bạn nên kiểm tra trực tiếp thay vì chỉ nhìn hình ảnh hoặc nghe tư vấn chung chung. Một chiếc mũ phù hợp cần chắc, vừa đầu, có thông tin rõ ràng và đúng với nhu cầu sử dụng.

Kiểm tra vỏ mũ, lớp xốp và lớp lót

Đầu tiên, hãy quan sát vỏ mũ. Vỏ cần chắc, không nứt, không móp và không có dấu hiệu biến dạng. Sau đó, kiểm tra phần xốp bên trong để xem xốp có bám chắc vào vỏ không.

Tiếp theo, đội thử mũ trong vài phút. Mũ nên ôm đều quanh đầu, không ép đau ở trán hoặc thái dương. Nếu mũ quá rộng, khi chạy xe sẽ dễ lắc. Nếu quá chật, người đội sẽ nhanh đau đầu khi dùng lâu.

Ngoài chất liệu, size mũ cũng rất quan trọng. Mũ vừa đầu nên ôm đều nhưng không gây đau. Nếu mũ dễ xoay khi lắc nhẹ hoặc có thể trượt khỏi trán, khả năng cố định khi di chuyển sẽ không tốt.

Kiểm tra quai đeo, khóa cài và điểm nối

Hãy kéo nhẹ quai đeo để kiểm tra độ chắc. Điểm nối quai với thân mũ không nên bị lỏng, lệch hoặc có dấu hiệu bung chỉ.

Sau đó, cài và mở khóa vài lần. Khóa tốt cần thao tác dễ, không kẹt và không tự bung. Khi đã cài quai, hãy lắc nhẹ đầu để xem mũ có giữ ổn định không.

Nếu mũ trượt quá nhiều, bạn nên chỉnh lại dây hoặc đổi size khác. Đừng cố mua một chiếc mũ không vừa chỉ vì thích màu hoặc mẫu mã.

Kiểm tra kính chắn gió và phụ kiện đi kèm

Với mũ có kính, hãy nâng hạ kính nhiều lần. Kính cần di chuyển mượt, không quá lỏng và không gây vướng khi đóng mở.

Bạn cũng nên nhìn thử qua kính để kiểm tra độ rõ. Nếu kính làm hình ảnh bị méo, quá tối hoặc dễ xước, trải nghiệm khi chạy xe sẽ bị ảnh hưởng.

Các phụ kiện như lưỡi trai, nút bấm, ốc vít và bản lề cũng cần chắc chắn. Những chi tiết nhỏ này nếu lỏng lẻo có thể tạo tiếng rung hoặc gây bất tiện khi di chuyển.

Kiểm tra tem CR, nhãn mác và nguồn gốc sản phẩm

Cuối cùng, hãy kiểm tra tem CR, nhãn sản phẩm và thông tin nguồn gốc. Một chiếc mũ đáng mua cần có thông tin rõ ràng, không mập mờ về thương hiệu, size hoặc đơn vị phân phối.

Với biker chạy tour, đi xa hoặc sử dụng xe phân khối lớn, bạn nên ưu tiên sản phẩm chính hãng và được tư vấn kỹ về size. Tại Bigbike, bạn có thể tham khảo nhiều dòng mũ bảo hiểm moto như fullface, 3/4, lật cằm, cào cào và dual sport để chọn đúng theo nhu cầu thực tế.

Câu hỏi thường gặp về cấu tạo mũ bảo hiểm (FAQ)

Cấu tạo nón bảo hiểm có mấy phần chính?

Mũ bảo hiểm thường có 4 phần chính: vỏ mũ, lớp xốp EPS, lớp lót bên trong, quai đeo và khóa cài. Ngoài ra, tùy từng dòng mũ có thể có thêm kính chắn gió, lưỡi trai, hệ thống thông gió hoặc các chi tiết liên kết phụ.

Bộ phận nào quan trọng nhất của mũ bảo hiểm?

Vỏ mũ và lớp xốp EPS là hai bộ phận rất quan trọng. Vỏ mũ giúp che chắn và chịu tác động ban đầu, còn lớp xốp EPS giúp hấp thụ một phần lực va chạm. Tuy nhiên, quai đeo cũng không thể xem nhẹ vì nó giúp giữ mũ đúng vị trí khi di chuyển.

Mũ bảo hiểm có kính có cấu tạo khác gì mũ thường?

Mũ bảo hiểm có kính được trang bị thêm kính chắn gió phía trước. Kính giúp bảo vệ mắt và mặt khỏi gió, bụi, mưa nhẹ hoặc côn trùng. Một số mẫu còn có kính âm chống nắng, chốt gắn phụ kiện chống sương hoặc gioăng hỗ trợ hạn chế nước mưa, nhưng các chi tiết này tùy từng dòng mũ. Ngoài phần kính và cơ cấu bản lề, cấu tạo cơ bản của mũ vẫn gồm vỏ, lớp xốp, lớp lót và quai đeo.

Khi nào nên thay mũ bảo hiểm mới?

Bạn nên thay mũ mới khi mũ đã từng va chạm mạnh, vỏ bị nứt, lớp xốp bị bong hoặc lún, quai đeo bị giãn, khóa cài dễ bung hoặc kính chắn gió bị mờ xước nặng. Nếu mũ đã quá cũ, đội không còn ôm đầu hoặc có dấu hiệu xuống cấp, việc thay mới cũng là lựa chọn an toàn hơn.

Kết luận

Hiểu đúng cấu tạo mũ bảo hiểm sẽ giúp bạn chọn mũ an toàn và phù hợp hơn, thay vì chỉ dựa vào kiểu dáng bên ngoài. Khi mua mũ, hãy quan sát kỹ vỏ mũ, lớp xốp EPS, lớp lót, quai đeo, khóa cài, tem nhãn và cảm giác đội thực tế.

Với nhu cầu đi phố, bạn có thể chọn mũ nửa đầu hoặc 3/4 đạt chuẩn. Với nhu cầu chạy tour, đi xa hoặc sử dụng xe phân khối lớn, fullface, lật cằm, cào cào hoặc dual sport sẽ là những lựa chọn đáng cân nhắc hơn. Nếu vẫn còn băn khoăn chưa biết kết cấu form đầu của mình hợp với mũ fullface hay 3/4, anh em hãy ghé ngay cửa hàng Bigbike để được kỹ thuật viên đo vòng đầu và tháo lắp trực tiếp các bộ phận mũ để trải nghiệm thực tế.